Şevket TEZEL
sevtezel@hotmail.com
Özürlü Çalışan ve Çalıştıranların Avantajları
02.12.1975 doğumluyum. 01.02.1998 tarihinde 45 günlük SSK başlangıcım var. 03.08.2003’te Tarım Bağ-Kur’una başladım. 07.08.2006’da kaza sonucu yüzde 95 özürlü kaldım. Bağ-Kur’dan bin 800 günden 10. basamaktan malûlen emekli olabileceğimi düşünüyorum. 1995-1996 senelerinde 18 ay askerlik yaptım ama borçlanmamı yapmadım. 10.basamaktan malûlen emekli olduğumda alacağım aylığın düşük olması sebebi ile SSK’ya geçip 15 yıl üzerinden 3 bin 600 gün primi tamamlayıp emekli olmak istiyorum.
İndiriminden yararlanmak için özürlü çalıştırmakla yükümlü olan iş yerinde mi çalışmam gerekir yoksa herhangi bir iş yerinde çalışıyor görünsem de yararlanabilir miyim? Bu indirim gelirin alt sınırına mı uygulanıyor, yoksa üst sınırı içinde geçerli mi? Sakatların vergi indiriminden yararlanmaları için ne yapması gerek? Kemalettin TÜRK
Sayın Okurum,
Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tespit edilen sigortalı malul sayıldığından yapılacak maluliyet muayenesinde bu durumunuzun tespit edilmesi durumunda Bağ-Kur’dan maluliyet aylığı ile emekli olabilirsiniz. Maluliyetiniz ilk defa Bağ-Kur’lu olduğunuz tarihten sonra meydana geldiği için malulen emekliliğiniz mümkün.
Bağ-Kur’dan malulen emekli olmayıp da SSK’dan engellilere tanınan emeklilikten yararlanmanız için vergi indirim hakkından yararlanmanız ve SSK’nın emeklilik koşullarına tabi olmanız gerekir. SSK’nın emeklilik koşullarına tabi olmanız Bağ-Kur kaydınızı kapattıktan sonra SSK’lı (Yeni dönemdeki adıyla 4/a sigortalısı

olarak en az bin 260 gün (Tam 3,5 yıl) prim ödemenize bağlı. Vergi indirim hakkından yararlanmanız için ise gireceğiniz işte işvereninizden alacağınız o işyerinde çalışan olduğunuza ilişkin belgeyle ildeyseniz Defterdarlığa, bağımsız vergi dairesi bulunan ilçedeyseniz Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne, bağımsız vergi dairesi bulunmayan ilçedeyseniz Mal Müdürlüğü’ne başvurmalısınız. Bu kurumların sevk edeceği özürlü raporu vermeye yetkili hastanelerde yapılacak muayene ile en az yüzde 40 özürlü raporu verildiği takdirde hem vergi indirim hakkından yararlanacak hem de özürlü statüsünden emekliliğe hak kazanmış olacaksınız.
01.02.1998 ilk işe giriş tarihiniz 18 aylık askerliğinizi borçlandığınızda 01.08.1996 tarihine gerileyecektir. Bu itibarla, alacağınız özürlü raporu yüzde 80 ve üzerinde olursa 15 yıl (01.08.2011) ve 3 bin 600 günle, yüzde 60 ila yüzde 79 arası ise 16 yıl, 4 ay (01.12.2012) ve 3 bin 760 günle, yüzde 40 ila yüzde 59 arasında olursa 17 yıl (01.08.2013) ve 3 bin 920 günle emekli olabilirsiniz.
Gelir Vergisi Kanununda sakatlık indirimi olarak tanımlanan vergi indirimleri ise prime esas kazanç matrahları ile değişmez, özürlülük durumuna göre değişir ve her yıl değişir. 2008 yılında sigortalıların vergi matrahlarının yüzde 80 ve üzeri özürlüler için 600 YTL’si, yüzde 60-79 (dahil) arası özürlüler için 300 YTL’si, yüzde 40-59 (dahil) arası özürlüler için 150 YTL’sinin vergiden muaf tutulması biçiminde uygulanmaktadır.
Vergi indiriminden yararlanmanız için özürlü çalıştırma zorunluluğu olan bir işyerinde çalışıyor olmanız gerekli değildir. Sizin vergi indiriminizin işverenle de bir ilgisi yoktur. İşvereniniz özürlü çalıştırma zorunluluğu olmayan bir işyeri ise veya çalıştırma zorunluluğunun üzerinde fazladan özürlü olarak sizi işe almışsa ek olarak işvereniniz de asgari ücret üzerinden hesaplanacak işveren payı sigorta primi hissesinin yüzde ellisini öder, kalan yarısı Hazine’den karşılanır.
Kocaeli’nden 10.03.1968 doğumlu, 02.12.1986 ilk sigortalılık başlangıçlı, 7 bin 619 prim günü olan İsmail KANBER adlı okurum da aynı yolu izleyerek tamamen görmeyen sağ gözü ve yüzde 40 gören sağ gözü ile Maliye aracılığıyla alacağı raporla vergi indiriminden yararlanabilir ve özürlü statüsünden emekli olabilir.